Մի ժամանակ կար, երբ մենք` մեր հանրակացարան շենքում, արգելված պտուղներով խաբում էինք աղջիկներին ու համբույրներ գողանում: Գինու մրուրին չհասած խելագարվում էինք նրանց համար ու «պախմելը» չթողած լքում: Հետո` մեզ ու նրանց վաղուց հայտնի ալգորիթմով, փոխանակում տղերքի (գուցե նրանք էլ մեզ աղջիկների) մեջ. էնքան` մինչև շրջանը փակվեր ու մերը մեզ վերադառնար: Էդ ժամանակներին մեծերը «տալոնով հացի» ժամանակներ էին ասում (որովհետև չգիտեին թե ինչով էինք զբաղված) ու, թեև, կային առավել նշանավոր շանորդիներ ում անունով կարելի էր կոչել հազարամյակի հոգեվարգը, բայց դրանց անունները «վատով» հոլովելն արգելված էր (չգիտես ինչու): Հետո` էս պատմվածքի սկսվելու պես հանկարծ, մեծացանք ու մեզ հետ մեծացան նրանք, որոնք պարտավոր էին մնալ մեր մանկության արձանը: Ուր որ է լույսը կբացվի: Քայլում եմ մեր փողոցով` ուր նոր շենքեր են դիպել երկնքին: Դրանց բնակիչներից ամենախփնվածները` էստեղ, էս խաղաղ առավոտով, ինչ որ շիզոֆրենիկ սանրվածներով, հագած-կապած շներ են ման տալիս` սրտխառնոց առաջացնող անուններով (ասենք` Լակի): Սիրտս խառնում է, բայց պատճառը շունը չէ` երեկ համը հանել եմ: Քայլում եմ դեպի նստարանը: Ետևիցս լսում եմ կնոջ սաստող ձայնը. «Լակի՛»: Սկզբում ինձ ուղղված հեգնանքի պես եմ ընկալում, հետո` հասկանում, որ դա դեպի ինձ վազող շան անունն է: Լույսը բացվեց: Նա երևի քնած է, որովհետև ոչ համն է հանել, ոչ էլ շուն ունի` ման տալու: Ուզում եմ զանգել, հետո հասկանում եմ, որ դեռ ժամը վեցն էլ չկա, իսկ նա ամբողջ գիշեր աշխատանքի է եղել: Գետնից մանր քարեր եմ հավաքում` մի երեք հատ, շարում ձեռքիս ափի հակառակ երեսին ու փորձում մտաբերել էն հիմար խաղի կանոնները, որ «գրազով» խաղում էինք: Դա զուտ ճարպկության վրա հիմնված մոլախաղ էր, որը միշտ տարվել եմ` որովհետև «աբարանցի» էի (առհասարակ Ապարանից եմ): Պետք էր ափի հակառակ կողմում շարած քարերը օդ շպրտել ու ափի կողմով բռնել դրանք (կամ ափում շարել` հակառակ կողմով բռնել... չեմ հիշում և էական էլ չէ, որովհետև երկու ձևով էլ անհաջողակ էի)... և, եթե, մյուսներից ավելի շատ լիներ չբռնածներդ` տարված էիր: Ժպտում եմ, որովհետև գոնե հիշողությունների «գրազը» չեմ տարվել: Օդ եմ նետում քարերը, շունը վրա է պրծնում ու գետնին ընկնող քարերից միայն մեկն եմ հասցնում որսալ: Ա՜յ հենց էսպես բախտդ շան փայ եղավ ախպե՛րս, էն ժամանակներում, երբ հավատում էիր, որ մանր քարերում բախտի բան կա ու քոնն էլ չի բերում, որովհետև «աբարանցի» ես: Բայց մի՛ դադարիր հավատալ, որովհետև նման ապուշություններին հավատալը երբևէ երջանիկ լինելու հույսդ է... մի օր երեք չէ` հինգ-տաս քար ես օդ շպրտելու ու բոլորն էլ հավաքես բռիդ մեջ... բախտդ ես հավաքելու բռիդ մեջ ու քեզ վրա հաչացող, քեզնից մանկությունդ «տարած» ու չհաչացող շների սպասելիքներին հակառակ հաղթելու ես` ամբողջ տարվածդ ես ետ բերելու... իր հոգնածությունը ու քո խմածությունը պատճառ արած երեսդ տեսնել չուզեցողի ժպիտն ես ետ բերելու... ու տղերքի մեջ ձեռքից ձեռք չանցած, անաղարտ շրջանը փակվելու է, քոնը քեզ է վերադառնալու, գինու մրուրին եք հասնելու ու խելագարվեք, «պախմելն» էլ է անցնելու, բայց չլքեք... բախտդ մանր քարերի համար չափ մի՛ արա...

-Բայլու՜ս,- արգելակում է կիսաքանդ «07»-ը` Վլաստն է (վաղուց մոռացության տրված Էդգար անունով),- էս ի՞նչ ես շինում, -Չես տենու՞մ, որ չեմ «շինում», -Նստի,- կիսապառկելով բացում է դուռը: Նստում եմ:- Էլի պախմելի մեջ սատկում ե՞ս, -Չէ՜... նախորդ օրվանն ա պախմել դառնում, իսկ ես գիշերը չեմ քնել, -Քիչ փիլիսոփայի՜ այ Պլատի՛ն, -Պլատին չի` Պլատոն ա դեգեներա՛տ,- ծիծաղում եմ, -Դու ավելի լավ ա ասա որտեղ ենք մի հատ «բայլուս» անում, գիշերը հավաբուն ընգած աքլորի կայֆեր եմ բռնել, -Քշի՛ «Քաղցրիկ»,

«Քաղցրիկը» Քաղցրիկի խորտկարանն էր, որ էն ժամանակների համար ամենադառը, հիմա` ամենաքաղցր պահերի «խմելատեղն» էր: Իսկ Վլաստը... սա էն ժամանակ մեր թաղի ամենաաչքաբացն էր, քաղաքականության հետ («տանեցիներից լսովի») սեր ուներ ու մի օր չեմ հիշում ինչ ապուշություն պայմանավորեց «վլաստը» փոխվելու հետ (հորից կլիներ լսած` էդ ժամանակ ամեն Աստծու օր «վլաստ էին փոխում») և էդ օրվանից անունը` «վլաստի» փոխվելուց էլ արագ, Վլաստի փոխվեց: Բոլորիս սա սովորեցրեց «գրազով» խաղալ, ծխել, օնանիզմով զբաղվել, աղջիկ խոսացնել, հայհոյել ու ռեփ լսել: Մի խոսքով ժամանակի համար արգելված համարվող կամ թաքուն արվող բոլոր բաները նա էր ներմուծում մեր թաղ: Դեռ քսանը չլրացած բոլորիս համար անսպասելի ամուսնացավ, երեխա ունեցավ (ավելի ճիշտ կինն ունեցավ) ու դարձավ «տան տղա», կտրեց բոլոր կապերը մեզ հետ: Հետո` արդեն նաև իր համար, շատ ավելի անսպասելի բաժանվեց ու սկսեց «կյանք քաշել»: Քաղցրիկում առաջվա քաղցրությունն է, ժարիտը` սիրելի ձևով վառած, իսկ օղին երևի, առհասարակ, մեր երկրում միակ ստաբիլ բանն է: -Դե պատմի՛,- լցրեց բաժակները, -Ո՞րը պատմեմ, -Որը սրտիցդ ա գալիս, -Սրտիցս «հավերժական ընկերության մասին» հեքիաթ ա գալիս,- հեգնեցի,- պատմե՞մ, -Բարով տեսանք` թողություն պախմելաց,- խմեցինք ու արագ լցրեց երկրորդը, -Էրեխուդ տեսնում ե՞ս,- հարցրի ու իսկույն փոշմանեցի որովհետև հարցը ինձ համար համարյա հերթականն էր, իսկ նրա համար հիմնականը, -Հա՜, մեկ-մեկ դպրոցի դեմը կանգնում թաքուն նայում եմ, -Արդեն դպրոցական ա՞, -Բա հո մեր թայը չի՞,- դեմքին երջանիկ հպարտություն եկավ, -Մենք իրա տարիքում առանձնապես երևելի բաներ չէինք անում, -Առանձնապե՜ս, երևելի՜... արա դու ես ի՞նչ կռուգ ես ընկել, վատ-վատ բառեր են սովորացնում,- ծիծաղեց, -Վլա՛ստ, երևի հիշում ես, որ քո կառուցողական առաջարկով զանգեցինք «1-02» ու աշխարհի ամենաբարի ձենով հարցրեցի «կներե՛ք, Դուք բոզի տղա ե՞ք», -Հա՜ հայվան, դրա համար ձերոնցից թաքուն էինք տալի-առնում մի ամիս, որ «չփչացնեմ» քեզ, -Դե վատ կռուգից չխոսաս,-ծիծաղեցինք,- անցած-գնացածի համար... մի կյանքը մի բաժակով խմել սովորեցինք, -Զատո բաժակից ավել ապրել չունեցանք` ծնողնե՜ր, հայրենի՜ք, էրեխե՜ք... դառմայեդ ենք էլի,- ձեռքը թափ տվեց ու խմեց, հետո գող կատվի պես մոտեցավ հեռուստացույցին ու ծիծաղելով միացրեց վիդեոնվագարկիչը: Եղած երիզների մեջ ոչ մի հնից մնացած բան չգտավ ու դրեց առաջին պատահածը: Մասնավոր ձայնագրություն էր: Առաջինը միացավ մի դարձերեսին ձայնագրած պոռնոֆիլմը` մանկությունից հայտնի հերոսների մասնակցությամբ (մեր մանկության բոլոր հերոսները այս կամ այն չափով կապ ունեին Հայաստանում կամ դրանից դուրս եղած պոռնոյի հետ): Դեռ կարգին չսկսված ամբողջ սյուժեն կանխատեսեցինք-ծիծաղեցինք, հետո ես նկատեցի, որ «մեզ վաղուց հարիր չէ», Վլաստը նկատեց «հարիր» բառի անհարիրությունն ու շրջեց տեսաերիզը: Միացավ երկու հազար ութից մոնտաժած հավաքածուն: Զոմբիի ձայնով մեկը «ֆիլմը» լկտիաբար նվիրեց «Մարտի 1-ի» զոհերի հիշատակին ու սկսվեց «պոռնոն»: Սկզբում խոսեց «տալոնով հացի» ժամանակների հերոսը, որ մարմնի ինչ որ հատվածից կույր էր ու հայհոյեց իրեն հաջորդած հերոսներին` ժողովուրդն էլ (ամենայն հավանականությամբ դա էր ժողովուրդը) կրկնեց դրա ետևից: Հետո խոսեց էդ հաջորդների միջի ամենահերոսակերպը` իր «կոլխոզի» նիստում ու մի անմեղսունակ միտք արտայտեց... կադրը փոխվեց ու էն «տալոնով հացի» ժամանակներինը սկսեց «լավով» («վատովն» արգելված էր) վանկարկել էն հերոսատեսք անասունի անունը` ժողովուրդն էլ, որ ամենակույրն էր, կրկնեց դրա ետևից: Հետո հաջոդած հերոսներից մեկ ուրիշի թիկնապահն եկավ ու տուն տարավ տալոնի հերոսին` ժողովուրդն էլ (հաստատ դա ժողովուրդն էր) չհետևեց դրան ու սկսվեց «պոռնոն պոռնոյի մեջ» օպերացիան: Վլաստն անջատեց հեռուստացույցը (Էդգարին նկատի ունեմ): -Ո՞նց չգնացինք էն ժամանակ -Լևի՞ -Լևն ո՞վ ա -Դե էն ժամանակ ծրագրում էինք փող դզենք` Սիրուշի մոտ գնանք, բայց մնաց ու մնաց -Չէ՜ պայքարին միանալու, -Լևոնի՞ -Ժողովրդի -Մանվելի ժողովրդի՞ -Մեր ժողովրդի, տղուս` Նժդեհիս, ժողովրդի, -Սիրուն անուն ունի տղեդ, -Ցինիկ ես, -Հեղափոխական դատախազից ավելի ցինի՞կ, -Սիքտիրդ քաշի,- ասաց ու դուրս եկավ: Վլաստի հորեղբայրը զոհերից մեկն էր` էն որ ժողովուրդ չէին` «միլիցա» էին: Ու սրա անունն էլ երևի էն հուշարձանն էր, որ առանց հասկանալու կանգնեցրինք «վլաստը» փոխելու երազանքի համար զոհվածների հիշատակին: Երկար չմնացի: Քաղցրիկին պատվիրեցի աշխարհի ամենադառը սուրճն ու խնդրեցի հաշիվը:

Դեռ օրվա ամենաշոգ ժամը վրա չի հասել, և ուրեմն կհասցնեմ Կենտրոնում գտնել էն սրճարանը, որ սարքած կլինեն ծառի տակ ու ոչ դրա փոխարեն: Քայլելով հասնում եմ Սարյան ու առաջին անգամվա պես «գտնում» էդ սրճարանը, որտեղ ըստ ինձ «մշտական» եմ, իսկ ըստ մատուցողի` «թազա» (էստեղ չգիտեն երևի, որ հաճախորդը միշտ ճիշտ է): Սառը ջուր եմ պատվիրում, հետո հասկանում, որ միշտ էսպես եմ արել` դրա համար էլ «մշտական» չեմ ու շռայլորեն ավելացնում, որ կրկնակի լուծվող սուրճ էլ բերեն: Մինչև մատուցողը կբերի ուզածս` գրիչ եմ հանում ու ծխախոտիս տուփի վրա երկու տող գրում.

«Մահից հեռու ենք` կյանքի բերումով,
Իրարից հեռու` մահից առավել...»

Սա կյանքիս երևի առաջին բանաստեղծության սկիզբն է, կամ ինչ որ կարևոր այլ բանի վերջը, որ գրում եմ ծխախոտի տուփի վրա... որովհետև արդեն հասցրել եմ Նրա հետ վերջին վեճի ժամանակ մորս նվիրած հեռախոսի էկրանը փշրելու չափ էշ լինել: Չգիտեմ էլ ինչու եմ գրում, այն էլ` չափածո (չնայած` ծխախոտի տուփին արձակը մի տեսա՜կ...), բայց «ինչ որ բանի վերջը» լինելու գաղափարը դուրս չի գալիս ու մի ամբողջ բազմակետ եմ ավելացնում: Բացում եմ տուփը, մի բազմակետաչափ գլանակ հաշվում: «Չարը խափանվեց»,- ժպտալով նկատում եմ,- որովհետև, փաստորեն, վերջը ծխախոտին էր վերաբերում: Մատուցողը բերում է պատվիրածս (հատկապես սուրճը) ու շքանշանի արժանի զգուշությամբ սեղանին դնում բաժակները: Հետո ճշտում, որ ուրիշ ոչինչ չեմ ցանկանում ու անցնում իր գործին` ավելի ճիշտ անգործությանը, որովհետև սրճարանում ես միակն եմ: Մտածում եմ երեկ չէ առաջին օրվա մասին: Էդ օրն եմ կոտրել հեռախոսի էկրանը: Կարծես ամեն ինչ սարսափելի չէ` տեղափոխվել եմ հին ժամանակներ, երբ ցանկացած զանգի պատասխանելիս հարցնում էին «ո՞վ ա», ու «ոտքի վրա» արվող սղագրությունները գրում ծխախոտի տուփին: Բացի այդ ամեն զանգին պատասխանում եմ ուժեղ սրտխփոցով` իրենից ստացածի պես: Ապակյա սեղանի վրա թրթռացող (դա նույն «վիբրացիա»-ն է, բայց վիբրացիայից ավելի եմ նյարդայնանում քան թրթռալուց) հեռախոսս ընդհատում է միտքս ու պատասխանում եմ. -Ալո, -Բարև Հայաստա՛ն, -Ո՞վ ա,- ձայնը կանացի է, բայց անծանոթ, -Ագնեսն ա խելա՜ռ, -Ո՞ր Ագնեսը,- հետո իսկույն գլխի եմ ընկնում,- հա՜ Ագնես, էս խեր ըլնի, -Մեկը կար ինձ բան էր խոստացել,- էդ «մեկը»` ես, ոչ մի կերպ չի հիշում ինչ է խոստացել որովհետև առնվազն վերջին երկու տարում խոստանալու սովորությունը թողել է և, ուրեմն, դա բավականին վաղուցվա մի բան է, -Ի՞նչ եմ խոստացել, -Ես ամաչել չունեմ` կասեմ... ուրեմն դու՜... ինձ խոստացե՜լ ես, որ... «Ոտս ընկնի Երևան ման գալու ես տանելու», -Այսինքն Երևանում ե՞ս, -Չէ՜... ոտս եմ ուղարկել,- հեգնեց,- ու՞ր ես, -Կենտրոնում, բայց մինչև տուն չգնամ չենք հանդիպի, -Ժամը չորսին որտե՞ղ լինեմ, -Ինչի տեղը գիտե՞ս, -Հրապարակի ժամը կգտնեմ, -Պայմանավորվեցինք: Անջատում եմ, խնդրում հաշիվը, վճարում ու դուրս գալիս: Չգիտեմ ծանոթուհիս է ավելի հին թե համանուն մուլտհերոսը, բայց, որ նրանցից մեկն ու մեկը մյուսի նախատիպն է` գրեթե վստահ եմ: Անվան նշանակությանը համապատասխան (Ագնես` հունարենում նշանակում է անաղարտ) աղջնակ էր էն ժամանակներում, որի մասին պատմում եմ... խոշոր ու չարաճճի աչքերով, գերմարդկային պարզությամբ: Մի տարի չեմ հիշում ինչպես էր պատահել` միաժամանակ էինք սիրահարվել (միշտ հերթով էինք անում դա): Ու հերթական մի երեկո, «անբաշարությունիցս» զայրացած, ավտոտնակների ետևում համարյա ստիպողաբար համբուրեց, ես էլ ոչ էսկողմ - ոչ էնկողմ (չգիտեմ էլ ինչու) ասացի, որ չեմ սիրում իրեն ու մի կարգին նեղանալու առիթ տվեցի: Հետո մի քանի շաբաթ սիրտը շահեցի ու եկավ ամառվա վերջը: Նրա վերադառնալու նախորդ երեկոն միասին անցկացրեցինք, խմեցինք իր սիրած ռուսական գարեջուրը (զզվելի բան է), լսեցինք իր սիրած երգերը ու վերջում իր նախաձեռնությամբ լինելու էր այն ինչ միշտ լինում է ռուսաստանցիների մոտ տասնհինգ տարեկանում, բայց էլի համը հանեցի... երևի վախենում էի (դա տղերքի մոտ գլուխ գովելու պես հեշտ չէր` ինչպես թվում էր), կամ էլ Ագնեսին էի իր անվան պես անաղարտ ընդունել: Դրանից հետո ոչ մի տարի չեկավ: Մի տարի առհասարակ շփում չկար, հետո իբր «անցած-գնացածի» դիրքերից գրեց ու սկսեցինք կապ պահել: Սրանից երկու տարի առաջ էլ խոստացել էի, որ Հայաստան գալուն պես կտանեմ Երևանով թափառելու: Եվ ահա. իմ առաջին սերը` Ագնեսը, Հայաստանում է ու պայմանավորված եմ ժամը չորսին: Լոգանք ընդունեցի, գազօջախին դրեցի կենսական նշանակության լինելու աստիճանի դառը սուրճն ու սկսեցի արդուկել միակ վերնաշապիկս: Թափվող սուրճի ձայնի հետ վազեցի խոհանոց` սուրճից բան չէր մնացել, հետո առանց ձայն լսելու վազեցի հյուրասենյակ... վերնաշապիկը «կարճաթև» էր դարձել: Չգիտեմ էլ ում «ինադու»` ավելի դառը սուրճ դրեցի ու հագս գցեցի արդուկելու կարիք չունեցող շապիկներիցս մեկը: Ուղիղ չորսին կառավարության շենքի մոտ եմ: Ագնեսին չեմ գտնում, թեև (ինչպես պարզվեց) ինձնից շուտ էր եկել: Հետո ժպիտով ինձ մոտեցողի աչքերից մի կերպ ճանաչում եմ էս նոր Ագնեսին (հնին էդպես էլ չպիտի հանդիպեի): Գրկախառնվում ենք: Նա իսկական կին է դարձել, չարաճճիությունը փոխվել է վստահության, աչքերի գեղեցկությունը` տարածվել մարմնով մեկ: -Փոխվել ես,- ասում եմ, -Իսկ դու նույն այլմոլորակայինն ես մնացել, -Դե բարի գալուստ Այլմոլորակ, -Հայրենի՜ք, -Օդանավակայանից տաքսիով ե՞ս եկել, -Հա... ինչի՞, -«Հայրենիքիցդ» զգացվեց, -Ոնց գրում` տենց էլ խոսում ես,- ծիծաղեց, -Գլորվում ենք նոր խմե՞նք, թե՞ հակառակը, -Խմել սովորել ե՞ս, -Իսկ դու խմիչք ընտրե՞լ, -Արի քայլենք` կքննարկենք: Քայլեցինք Արամի փողոցով, հետո զգացի, որ սա էլ է էս մեր չտեսների պես ( մոդեռնի հավատավոր «Հին Էրիվանցի» ճարտարապետների մասին եմ ասում) դեղին քարերով, բարձրահարկ մեռելատների սիրահար ու տարա Հյուսիսայինը տեսնելու: Էստեղ մեկը շվիները հերթով լպստելով համ փող է մուրում (նվագելով), համ` վաստակում (շվի ծախելով): Դիմացից քայլող զինվորին ու ընկերուհուն տեսնելու հետ նոր շվի լպստեց, սկսեց «Մարտիկի երգի» մեղեդին գլխի գցել: Մենք` ես, զինվորը, ընկերուհին, բավականաչափ երկար ենք ապրել էստեղ` հասկանալու, որ «հայրենասիրությունը» առնելու բան չի: Իսկ Ագնեսը գրպանից մի հարյուր ռուբլի հանեց, դրեց էս` ամենը լպստող, «մարկետոլոգի» ոտքերի առաջ ու «հայացավ»: -Խի՞ են ձեր մոտի հայերը էսքան պոֆիգիստ, -Ինչո՞վ են պոֆիգիստ, -Մոտներդ մարդ մեռնի բանի տեղ չեք դնի, -Խի՞ ձեր մոտի հայերը ի՞նչ կանեն, -Անպայման ձեռ կբռնեն, -Ճիշտ ա. տենց ձեռ ձեռի տված էլ գնացիք Ռուսաստան: -Լավ էդ հեչ. ինձ մի տեղ են հրավիրել` կգա՞ս իրար հետ գնանք, -Ու՞ր, -Էստեղի ընկերներս հավաքույթ են անում, -Բա ես պրիչյո՞մ -Պրի տոմ, որ ուզում եմ հետս գաս: Համաձայնեցի (չգիտեմ էլ ինչու): Ագնեսը ճշտեց հասցեն, ես տաքսի կանգնեցրի ու գնացինք: Կոմիտասի պողոտայում նրա ընկերներից մեկի բնակարանն էր դա: Հավաքվածները հինգն էին: Բնակարանի տերը` Լյուսին, իր ասելով լուսանկարչուհի էր, բայց պատից կախված մի երկու արևածագից բացի ոչինչ չէր կապում նրան լուսանկարչության հետ: Մյուսը սրա նշանածն էր, որ երեք անգամ հասցրեց ճշտել արդյո՞ք ես «մաշնի դալալ» եմ, հետո ծագեց երկրորդ հռետորական հարցը` «որտեղի՞ց է ծանոթ «մեր ախպոր» դեմքը»: Երրորդի ու չորրորդի հետ ծանոթանալիս Ագնեսը` կարծես ինչ որ բանի նախապատրաստելով, ասաց «Էրեխեք Միքոն էլ ա գրող»: Հետո իմացա, որ սրանցից իգական սեռինը էրոտիկ բանաստեղծություններ է գրում... անունն էլ` ոչ ավել ու ոչ պակաս, Զոսյա: Իսկ «մեր Զոսյային» ուղեկցողը` իր ասելով, ուկրաինական Մայդանի «առաջամարտիկներից» էր: Սա տաս րոպեն մեկ Օրուել էր ցիտում, նայում դեմքիս ու ճարահատյալ ժպիտիս ի պատասխան մեկնում ձեռքը, որ «թխեմ»: Հինգերորդը` տատիցս մի երեք տարով փոքր, իսկ մյուսներիցս մի երեք անգամ մեծ, Ստելլան է: Սա ինձ մամա ռոզա է հիշեցնում, մեկը մյուսի ետևից վառում գարշահոտ ծխախոտները` ծխում «մուշտուկով» ու պարբերաբար քրքջում «կյանք տեսածի» իրավունքով: Սրանք ամեն անգամ խմիչք լցնելիս շեշտում են, որ մենք «Սկոտչ» ենք խմում: Էս թեյի գույնով օղուց երեք բաժակ էլ ես եմ խմում, հետո` սա սարքողին հասցեական հայհոյելու համար, շշի վրա կարդում եմ, որ էդ «Սկոտչը» արտադրված է Իռլանդիայում: Հետո բոլորը խոսում են արվեստից, իսկ ես մտքերով վերացել եմ: Զոսյան իր չիրականացած ֆանտազիաներն է կարդում, Ստելլան` իրականացածների փորձով ուղղում: Ես չեմ լսում սրանց... մտածում եմ Նրա մասին: Ճիշտ է պահն էնքան էլ հարմար չէ, բայց ինչ արած: Էս միտքը էքստազի պահին քոր եկող ոտքի պես մի բան է` հարմար լինի-չլինի: Երկու օր առաջ խայտառակ պայմաններով «հաշտության պայմանագիր» եմ ստորագրել: Ու հիմա անգամ, եթե կոտրած չլինեի հեռախոսս` չէի զանգելու, որովհետև էդպես եմ խոստացել (վերջին երկու տարում առաջին անգամ): Անսահման ապուշություն է հարկավոր հերթական անգամ հույս ունենալու, որ այս մեկը ուրիշ կերպ է ավարտվելու: Ես, որ միշտ ամեն ինչի վերջն ինքս եմ գրել` էս անգամ կյանքից էլ շատ ուզում եմ, որ վստահ չլինեմ վերջաբանի հարցում: Մի պահ վերադառնում եմ Ագնեսի ընկերների միջավայր, հետո հասկանում, որ սրանց խոսակցությունից ոչինչ չեմ հասկանում: Գրպանիցս հանում եմ գրիչն ու ծխախոտի տուփը` շարունակում առավոտվա գրածս

«Մահից հեռու ենք` կյանքի բերումով, Իրարից հեռու` մահից առավել Էս հաշիվներից գլուխ չհանելով Նայիր թե ո՜նց է կյանքը խելագարվել»:

Ագնեսին նշան եմ անում, որ ուզում եմ դուրս գալ: Երկուսով դուրս ենք գալիս: Նրան հասցնում եմ Կողբացու փողոցում վարձած իր մեկսենյականոցի բակ:

-Արի բարձրանանք մի բաժակ բան խմենք, -Չէ՜ ուշ ա արդեն, -Չլինի՞ ռեժիմով ես քնում, -Չէ՜... քո տուն գալու համար ա ուշ, -Այ մա՜րդ արի հա: * * * Բավականին շատ խմեցինք: Հետո չհասկացա ինչպես համարյա մերկ փռվեցինք անկողնուն: -Չէ՜ Ագնես,- վեր թռա,- կներես` չեմ կարա, -Ի՞նչ էղավ:

Ոչինչ չպատասխանեցի: Ուղղակի հագնվեցի ու դուրս թռա: -Նույն երեխեն ես մնացել,- նյարդայնացած բղավեց հետևիցս:

Վազում եմ փողոցով: Խելագարի պես փախչում եմ գոյություն չունեցող մեկից: Որովհետև սովորել եմ արդեն Նրա հոտին, մնացածը զզվելի է` Ստելլայի ծխախոտի ծխի ու Զոսյաի էրոտիկայի պես: Ագնեսն էլ է զզվելի` ինչքան Հյուսիսային պողոտան` իր բոլոր, ինչ-որ բաներ լպստող անտուններով, որ հոգի չդարձան էս քաղաքին` իմ քաղաքին, այլ մնացին վուլգար օծանելիք, որի հոտից էլ փախչում եմ հիմա:

Հերն էլ անիծած... պիտի զանգեմ: Տաքսոֆոնի ժետոն եմ գնում ու մոտենում հեռախոսին: -Ալո,- երկար զանգից հետո պատասխանում է, -Ո՞նց ես, -Լավ եմ խելա՜ռ, էս ի՞նչ համարից ես զանգում, -Տաքսաֆոնից` կինոյի տակ եմ մնացել, -Բան ա՞ պատահել, -Ուզում եմ քեզ տեսնեմ, -Խմած ե՞ս, -Էական ա՞, -Չեմ ուզի խմած լինես, -Կտեսնե՞մ քեզ, -Չգիտեմ, -Երբևիցե կարա՞ս մի, անգամից համաձայնես, -Արի՛:

Քո բնակարանը տաք չէ` ջերմ է: Մանկության հուշերի պես: Ու դու լռում ես, ինչպես լռեց մեր աղմուկը հանրակացարան շենքի միջանցքներում: Սե՛ր իմ, դու ձեռքից ձեռք չանցար: Դու քո ներսի կինը երեխաներիդ համար մայր պահեցիր: Մայր, որ մանր քարերին չհավատալու չափ խելք ունեցավ ու ինձպես մեկին էլ դեռ պիտի սովորեցնի: Գրկում եմ մերկ ուսերդ ու հոգիս մաքրում օտար աղբից: Մաքրվում եմ քաղաքն առած վուլգար օծանելիքների բույրերից ու ինչ-որ տեղ` թաքուն, էրոտիկ բանաստեղծություններ կարդացող կանանցից: Մնա... հավերժ մնա փակ շրջանում, որի սկիզբն է՛լ, վերջն է՛լ դու պիտի լինես: